Ouderenmishandeling

Ouderenmishandeling is een nog relatief onbekend maatschappelijk probleem waarop een groot taboe rust. Iemand waar je afhankelijk van bent, zoals een familielid, huisvriend of professional, mishandelt je of maakt misbruik van jouw geld en bezittingen.

Ouderenmishandeling komt op allerlei manieren voor

Ouderenmishandeling omvat alle uitingen van geweld tegen ouderen binnen een afhankelijkheidsrelatie. Specifieke vormen zijn:

Financieel misbruik

Financieel misbruik is het ongepast gebruik van de bezittingen van een oudere. De plegers zijn vaak familieleden, mantelzorgers, professionals of vrijwilligers uit de directe omgeving van de oudere.

Alleenwonende ouderen zijn vaak extra kwetsbaar. Allerlei fysieke en mentale beperkingen kunnen een reden zijn waarom ouderen hun financiële belangen door iemand anders laten behartigen.

Er zijn verschillende vormen van financieel misbruik zoals:

  • Wegnemen van geld, sieraden en goederen;
  • Tegen de eigen wil in verkopen van eigendommen;
  • Misbruik maken van machtigingen en pinpas;
  • Aankopen op naam van slachtoffer;
  • Gedwongen testamentwijziging of wilsbeschikking of hypotheekopname;
  • Financieel kort houden en misbruik van rekeningen.

Ontspoorde mantelzorg

Een mantelzorger is iemand die langdurig en onbetaald zorgt voor een oudere die hulp nodig heeft. Bijvoorbeeld een oudere die chronisch ziek is of gehandicapt, of niet meer voor zichzelf kan zorgen. De mantelzorger is geen beroepsmatige zorgverlener, maar geeft de zorg omdat hij een persoonlijke band heeft met de oudere.

De last kan zo zwaar worden, dat de mantelzorger niet meer goed voor de oudere zorgt. We spreken dan van ontspoorde mantelzorg. Bij ontspoorde mantelzorg overschrijdt de mantelzorger de grens van verantwoorde zorg. Dit gebeurt geleidelijk en meestal niet met opzet. Om de situatie te verbeteren is er hulp nodig.

De gevolgen zijn groot

Voor de oudere

Je praat er liever niet over uit angst voor de gevolgen. Of je schaamt je en vergoeilijkt het gedrag. Zeker als je afhankelijk bent van degene die jou niet goed behandelt. Misschien verlies je het contact met je familie of moet je naar een verzorgingstehuis. Of misschien ben je al te kwetsbaar om zelf nog te merken wat jou overkomt.

Voor de familie

Als mantelzorger kan de zorg voor een oudere je zwaar vallen. De last kan zo zwaar worden dat je, uit onmacht of door overbelasting, niet meer goed voor de oudere kunt zorgen. Als mantelzorger ben jij ook een slachtoffer van de situatie.

Dit kun je doen

Zelf zorgen dat het geweld stopt is soms te moeilijk omdat je niet meer weet hoe je de situatie kunt veranderen of bang bent om er over te praten.

Het is belangrijk dat het thuis weer veilig wordt en dat er hulp voor iedereen komt, want het geweld stopt niet vanzelf. Iemand moet de eerste stap zetten! Ben jij dat?

Praat erover met iemand die je vertrouwt

Heb je te maken met ouderenmishandeling? Blijf er niet mee rondlopen.

Dit kun je als oudere of als mantelzorger doen

Praten met iemand in jouw omgeving is een belangrijke eerste stap. Vaak zijn er meer mensen bereid je te helpen dan je zelf denkt. Een goede vriend, een familielid of een buurman of -vrouw die je vertrouwt. Wat jij het prettigst vindt. Als je eenmaal die eerste stap hebt gezet zul je merken dat het best goed voelt om je hart te luchten. Behalve jouw verhaal vertellen aan deze persoon kun je ook vragen of hij of zij met je mee gaat naar een hulpinstantie. Op de website van jouw gemeente vind je meer informatie over hulpverleners in jouw buurt.

Dit kun je doen als je je zorgen maakt over iemand anders.

Als je je zorgen maakt om een oudere, praat erover met iemand die je vertrouwt. Ook als je denkt dat de oudere ineens minder geld heeft of bezittingen kwijt raakt. Vaak ben je niet de enige die iets heeft gemerkt. Iemand anders kijkt misschien op een heel andere manier naar jouw verhaal. Samen kun je bespreken wat je hierna het beste kunt doen. En als je een professional bent volg je de Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling.

Praat met de personen om wie het gaat

Praten met personen over wie jij je zorgen maakt is een grote stap. Je weet meestal niet precies wat er aan de hand is. En je wilt de ander niet kwetsen. Daarnaast kan een slachtoffer of pleger van ouderenmishandeling zich misschien schamen en dit verborgen willen houden. Het kan ook voorkomen dat zorgen niet kloppen. Toch is het goed om daar achter te komen. Als er wel sprake is van geweld, kun je samen bespreken hoe je hier iets aan kunt doen. Wil je meer weten over signalen of tips om het gesprek aan te gaan? Kijk dan bij Folders.

Neem contact op met Veilig Thuis

Veilig Thuis is er voor iedereen die direct of indirect te maken heeft met huiselijk geweld en kindermishandeling. Bij Veilig Thuis kunnen slachtoffers, plegers, omstanders en professionals terecht voor deskundige hulp en advies bij (vermoedens van) ouderenmishandeling. Veilig Thuis werkt nauw samen met andere professionals die bij de oudere betrokken zijn, waardoor ouderenmishandeling gestopt kan worden.

Je kunt bellen voor advies en ondersteuning. Voor jezelf of voor een ander. Je krijgt een medewerker aan de lijn die goed naar je verhaal luistert. Deze medewerker beantwoordt vragen en geeft advies. De medewerker kijkt samen met jou of er professionele hulp nodig is en welke hulp dan het beste is. Als je wilt of als dat nodig is, kun je anoniem blijven.

Soms is het snel duidelijk welke problemen er zijn en welke hulp nodig is. In dat geval gaat Veilig Thuis deze hulp organiseren. Soms is er niet duidelijk wat er aan de hand is, dus soms moet dat eerst uitgezocht worden. Dat doet Veilig Thuis zo veel mogelijk samen met de mensen om wie het gaat. Maar lukt dat niet, dan kan Veilig Thuis ook onderzoek doen zonder dat de betrokkenen het daarmee eens zijn, als dat voor de veiligheid van kinderen of volwassenen nodig is. Twijfel je? Bel dan, eventueel anoniem, voor advies. Want anders gebeurt er niets!

Directe nood? Neem contact op met de politie

Bel in geval van nood altijd direct 112.